مي‌توان در نصب لينوکس با نصاب در محيط متني کنار آمد‌ و خب استدلال خاص خودش را هم دارد: به‌جاي اين‌که با صرف وقت بسيار، گنوم و KDE را آنقدر سفارشي کنند که يک نصاب تر و تميز داشته باشد از نصب کننده استاندارد محيط متني استفاده مي‌کنند. اما در آرچ‌لينوکس، مساله ديگري كه عذاب‌آور است مدير بسته‌هاي آن است که در کانال پايدار (Stable) نرم‌افزارهاي به‌روزي ندارد و در بخش ناپايدار (Unstable) نيز بخوبي بحث تعيين پيش‌نيازها و نصب آنها انجام نمي‌شود، بنابراين در اين شاخه جدا شده پايدار از دبيان، بايد پيه کامپايل کردن سورس‌کد را به ‌خود بماليد.

نصب آرچ‌لينوکس از طريق ديسک اصلي آن در محيطي متني همانند دبيان يا اسلک‌ور انجام مي‌شود. نصب آن ساده است و اگر يک نسخه مستندسازي از وب‌سايت آرچ‌لينوکس هم برداشته شود، هيچ مشکلي هنگام نصب به‌وجود نمي‌آيد.

نصب آرچ با پارتيشن‌بندي آغاز مي‌شود که مي‌توانيد به‌صورت دستي و به‌کمک cfdisk و انتخاب نقطه فراز (Mount Point) نصب را دنبال کنيد يا اجازه ‌بدهيد خود آرچ‌لينوکس از تمام هاردديسک شما استفاده کند و به‌صورت خودکار عمليات فرمت کردن را انجام دهد. گام بعدي، انتخاب بسته‌ها است. مي‌توانيد گروهي از بسته‌ها را براي نصب انتخاب کرده و تنظيمات پيش‌فرض انتخابي آنها را تغيير دهيد.

همچنين مي‌توانيد تنها به نصب خود لينوکس پرداخته و باقي چيزها را بعدا نصب کنيد.

پس از آن بايد تنظيمات هسته لينوکس را انتخاب کنيد که مي‌توانيد هسته IDE، هسته SCSI و يک هسته کاملا سفارشي را انتخاب کنيد. در مرحله بعدي، بايد تنظيمات پيکربندي سيستم جديد را وارد کنيد. فهرستي از فايل‌هاي پيکربندي براي شما نمايش داده مي‌شود که هر کدام بخوبي مستندسازي شده‌اند و بسته به انتخاب شما، به‌کمک VI يا Nano ويرايش مي‌شوند.

هرچند بسياري از کاربران پيشرفته لينوکسي اين مرحله را ساده مي‌بينند و مي‌دانند قبل از اين که سيستم بوت شود چه كاري بايد انجام داد، اما بهتر بود حداقل سوالي از کاربر پرسيده مي‌شد که چيزي را از قلم نيندازد.

بيشتر تنظيمات پيکربندي در فايل /etc/rc.conf انجام مي‌شود. در مرحله آخر بوت‌لودر را انتخاب مي‌کنيد و تنظيمات مرتبط با آن را انجام مي‌دهيد. کل عمليات نصب حدود 15 دقيقه طول مي‌کشد.

در وب‌سايت توزيع آرچ‌لينوکس آمده است که اين توزيع براي کاربراني طراحي شده که سررشته‌اي در لينوکس دارند. بنابراين مشخص است که بسياري از چيزها را بايد به‌صورت دستي تنظيم کرد و سيستم‌عاملي نيست که تا نصب شود، همه چيزش آماده باشد.

اما بزرگترين مزيت آرچ‌لينوکس اين است که مديربسته‌هاي جالبي دارد. پک‌من (pacman) شبيه به apt يا emerge عمل مي‌کند. دستورات پک‌من ساده است، مثلا دستور pacman -Syu فهرست بسته‌ها را با برنامه‌هاي نصب شده مقايسه ‌کرده و اگر نيازمند به‌روزرساني بود، بسته‌ها را به‌روز مي‌کند.

يافتن بسته‌ها در پک‌من نيز ساده است، به‌عنوان مثال، دستور pacman -Ss mozilla تمام نرم‌افزارهايي که اين عبارت را در خود دارند، مي‌آورد.

آرچ‌لينوکس توزيع واقعا پايداري است و اگر بتوانيد يک نرم‌افزار را نصب کنيد، ديگر خراب شدن آن کار دشواري است. اما اگر هنوز به ويرايش خطوط متني فايل‌هاي پيکربندي عادت نداريد، سراغ آرچ‌لينوکس نرويد. مثلا براي نصب کارت صدا، بايد درايورهاي ALSA را دانلود کرده و بعد چندين خط را در فايل پيکربندي سيستم ويرايش کنيد که اين درايور را هنگام بالا آمدن سيستم بشناسد.

آرچ‌لينوکس يکي از بهترين توزيع‌هايي است که يک کاربر خبره مي‌تواند داشته باشد و لينوکس خود را به‌طور کامل مديريت کند بدون آن‌که درگير بسته‌ها و ... شود. براي نصب آرچ لينوکس به‌آدرس زير برويد:‌

در ميان ديگر توزيع‌هاي لينوکسي، مندريوا کمي با ديگران متفاوت است و قطعا در ميان فهرست محبوب‌ترين‌ها قرار نمي‌گيرد. اين توزيع رايگان که در حجم يک دي‌وي‌دي عرضه مي‌شود و نگارش تجاري ديگري دارد شامل برخي نرم‌افزارهاي تجاري توليد اين شرکت است و همچنين از کدک‌هاي چندرسانه‌اي تجاري نيز پشتيباني مي‌کند. مدل تجاري‌اي که مندريوا طي ده‌سال گذشته دنبال کرده است موفق نبوده و اين شرکت يک بار تا مرز ورشکستي رفته است و از آن موقع با مشکلات مالي زيادي دست به گريبان بوده است.

اما اين شرکت براي اين توضيح، رابط کاربري محکم و کاربرپسندي عرضه کرده است. مندريوا علاوه بر دي‌وي‌دي يک نسخه سي‌دي زنده هم عرضه مي‌کند که همه ميزکارها را در خود ندارد و براي بررسي بهتر، نگارش دي‌وي‌دي پيشنهاد مي‌شود.

در نگاه کلي،‌ مندريوا تميز به‌نظر مي‌رسد. پياده‌سازي‌هاي آنها از ميزکار گنوم، KDE و LXDE صيقل خورده است. همچنين هر سه اين ميزکارها با عناصر مشترک گرافيکي طراحي شده‌اند و کاربر اگر ميان اين ميزکارها حرکت کند، باز هم اين احساس را دارد که از مندريوا استفاده مي‌کند. همچنين دکمه «به نگارش پاورپک ارتقا پيدا کنيد» را مي‌توان به‌سادگي حذف کرد.

نرم‌افزارهاي آزاد موجود در سيستم همان‌طور است که انتظارش مي‌رود: اوپن‌آفيس، AbiWord، فايرفاکس و ... در دي‌وي‌دي نرم‌افزارهاي زيادي وجود دارد. چيزي که مندريوا را از ديگر توزيع‌ها متمايز مي‌کند، مرکز کنترل آن و برخي از ابزارهاي پشتيبان است. نرم‌افزار Drakgaurd دوست داشتني است و مي‌توان به‌کمک آن دسترسي به‌اينترنت را طوري محدود کرد که فقط وب‌سايت‌هاي خاصي باز شوند و زمان استفاده کاربران از سيستم نيز در آن تعيين شود. نگارش بهار2010 همچنين نرم‌افزار جديدي به‌نام Ginkgo‌ را معرفي کرده است که ناوبري نرم‌افزار ميزکار سمانتيک Nepomuk‌ در KDE را انجام مي‌دهد. اين ايده قشنگي است اما بهتر مي‌شد کمي نرم‌افزار ساده‌تري براي اين‌کار طراحي مي‌شد. اين نرم‌افزار حس خوبي به‌کاربر نمي‌دهد، اما اگر کسي کار کردن با آن را خوب ياد بگيرد، استفاده از آن بسيار مفيد خواهد بود. همچنين اين نرم‌افزار تنها براي محيط KDE‌طراحي شده است و کاربراني که گنوم يا LXDE را ترجيح مي‌دهند، در اين موضوع محدود خواهند شد.

مرکز کنترل مندريوا واقعا خوب است. استفاده از openSUSE طي دوسال گذشته،‌ تاثير خود را بر اين توزيع خواهد گذاشت و نمي‌توان واقعا شباهت‌هاي اين مرکز کنترل را با مرکز کنترل اوپن‌سوسه، YaST ناديده گرفت.

تمام تنظيمات سيستم را با اين مرکز کنترل مي‌توان مديريت کرد و هم کاربران تازه‌وارد و هم کاربران پيشرفته مي‌توانند نهايت استفاده را از اين نرم‌افزار ببرند. اين مرکز کنترل در توزيع‌هاي محبوب‌تري چون اوبونتو وجود ندارد. همچنين آمار بسته‌ها، ابزاري است که در ديگر توزيع‌ها وجود ندارد و برنامه‌هاي نصب‌شده در سيستم را نشان مي‌دهد. اين ابزار همچنين تاريخ آخرين استفاده، آخرين فايلي که توسط اين بسته مورد دسترسي قرار گرفته است و ... را نشان مي‌دهد و حذف نرم‌افزارهايي را که کاربر به‌آنها نيازي ندارد ساده‌تر مي‌کند.

به‌طور کلي و عمومي، مندريوا توزيع سريعي است. اين توزيع نسبت به ديگر توزيع‌ها در ماشين مجازي سرعت بهتري دارد و اين نکته مثبتي است.

اين توزيع البته چندتايي مشکل دارد، مثلا پيغامي نشان مي‌دهد که ديسک‌ها و انتقال‌دهنده‌ها را مشخص کنيد. بعد از کاربر مي‌خواهد که سي‌دي‌رام را کار بيندازد. به‌نظر مي‌رسد که جاي انتخاب اين گزينه براي انتخاب محل مخازن کم است. هر چند که اين مساله براي يک کاربر پيشرفته لينوکسي مشکل بزرگي نيست و مي‌تواند با يک پيکربندي ساده از شر اين پيغام خلاص شود، اما کاربران تازه‌وارد قطعا با مشکل مواجه خواهند شد.

توزيع مندريوا را مي‌توان به همه علاقمندان به لينوکسي پايدار توصيه کرد. با مندريوا مي‌توان به‌رابط کاربري ساده و قدرتمندي دست يافت که شايد در ديگر توزيع‌ها وجود نداشته باشد. البته باز هم براي کساني که نياز خاصي از سيستم دارند، توزيع‌هاي ديگري وجود دارد که در آينده به آنها خواهيم پرداخت.

محمدرضا قرباني

براي اين‌که اين اقدام را به لينوکس خود بيفزاييد، در محيط گنوم عمليات زير را انجام دهيد: محيط گنوم به‌صورت پيش‌فرض با فشردن کليدترکيبي Ctrl+Alt+Del منوي خاموش کردن سيستم را بالا مي‌آورد. براي کاربراني که مي‌خواهند سريعا به مدير وظايف خود دسترسي پيدا کنند، مناسب نيست. براي تغيير اين کليد به مسير زير برويد:

System -» Preferences -» Keyboard Shortcuts

در اين پنجره مي‌توانيد تمام ميانبرهاي کيبورد را در محيط گنوم تنظيم کنيد. روي گزينه Add بزنيد. نام ميانبر جديد را Task Manager بگذاريد و سپس جاي دستور عبارت زير را بنويسيد:

Gnome-system-monitor

روي گزينه Apply کليک کنيد. مشاهده مي‌کنيد که اين دستور به‌صورت Disabled است و بايد آن را فعال کرد. يک پيغام به شما مي‌دهد که اين کليد ترکيبي براي امر ديگري استفاده شده است، که بايد آن را تاييد کنيد تا جايگزين شود.

اين ابزار در ابتدا کاربرد ساده‌اي دارد و بر اساس الگوي دريافتي جستجو مي‌کند. گرپ فايل يا فايل‌هاي مختلف را مي‌گردد و در هر خطي که بتواند آن الگو را پيدا کند، فايل را برمي‌گرداند. توجه داشته باشيد که گرپ آن خط از فايل و نام فايل را برمي‌گرداند.

ابزارگرپ در 90 درصد مواقع کاربرد مفيدي دارد. مهم‌ترين آن همان‌طور که گفتيم، جستجو در ميان فايل‌ها است. مي‌توان بدون هيچ دردسري فايل‌هاي گزارش طويل نرم‌افزاري را به‌دنبال يک پيغام خاص جستجو کرد.

همچنين اين ابزار براي فيلتر کردن خروجي نرم‌افزارهاي مختلف کاربرد زيادي دارد. مثلا بياييد فرض کنيم که تمام فايل‌هايي که در دايرکتوري
/usr/bin وجود دارد را مي‌خواهيد بيابيد. دستور زير را اجرا کنيد:

dpkg-query -L packagename | grep "/usr/bin"

و اگر در سيستم‌هاي rpm کار مي‌کنيد، دستور زير را اجرا کنيد:‌

rpm -q --filesbypkg packagename | grep "/usr/bin"

به‌جاي اين‌که تمام فايل‌هاي داخل آن دايرکتوري را ببينيد، تنها فايل‌هاي نصبي را مشاهده خواهيد کرد.

تقريبا در تمام سيستم‌هاي عامل يونيکسي، گرپ به‌صورت پيش‌فرض حساس به کوچکي و بزرگي کلمات است. براي اين‌که در جستجو حساسيت آن را برداريد، بايد انتخاب i- را به آن بدهيد.

براي جستجو در زيردايرکتوري‌ها بايد از گزينه r- استفاده کنيد. به‌صورت پيش‌فرض گرپ تنها دايرکتوري اصلي را جستجو مي‌کند و به دايرکتوري‌هاي پاييني کاري ندارد. بنابراين اگر دستوري مشابه grep *.html را اجرا کرديد، در اين صورت دايرکتوري‌هايي که در دايرکتوري فعلي قرار دارند بررسي نخواهد شد.

حالا اگر بخواهيد همه چيز را پيدا کنيد ولي يک چيز خاص را فيلتر کنيد چطور؟ مي‌شود اين کار را با گزينه v- در گرپ انجام داد و فايل‌هايي که نمي‌خواهيد را از فهرست نتايج حذف کنيد.

اگر مي‌خواهيد بدانيد که چه فايل‌هايي اين الگو را را دارند اما نمي‌خواهيد نتيجه را به صورت خطوط يافت شده و نام فايل مشاهده کنيد، در اين صورت از گزينه L- استفاده کنيد. اين گزينه تنها اسم فايل‌ها را به چاپ مي‌رساند و کاري به خطوط جستجو شده ندارد.

به‌همين ترتيب اگر بخواهيد بدانيد که چه فايلي يافت شده اما نمي‌خواهيد خط را به‌طور کامل ببينيد، در اين صورت از گزينه l-استفاده کنيد.

برايتان نام فايل مهم نيست و مي‌خواهيد بدانيد چه خطوطي يافت شده است؟ از گزينه h- استفاده کنيد تا نام فايل در خروجي نشان داده نشود.

به‌صورت پيش‌فرض گرپ خيلي حريصانه به‌دنبال الگوها مي‌گردد. يعني گرپ به‌دنبال الگوها و رشته‌هاي بلندتري که در آن وجود دارد مي‌گردد. بنابراين اگر به گرپ بگوييد به‌دنبال Beat بگرد، علاوه بر کلمه‌ ‌Beat، عبارات Beatles, Beaten, Beats و هر چه که با Beat آغاز شود را پيدا مي‌کند. اگر به‌دنبال يک عبارت خاص باشيد، اين گزينه کارايي کمتري دارد.

براي همين براي ايجاد محدوديت، از گزينه w- استفاده کنيد تا تنها به‌دنبال همان کلمه خاص بگردد.

وقتي با گرپ کار مي‌کنيد، گاهي اوقات نياز داريد برخي از عبارات قبل و بعد را بياوريد. به‌صورت پيش‌فرض گرپ کل خط را مي‌آورد. با گزينه‌هاي زير مي‌توانيد خطوط قبلي و بعدي را هم بياوريد. براي متون بعدي A- براي متون قبلي B- و براي کل پاراگراف C- را بزنيد.

عبارات با قاعده در گرپ قابل استفاده است. البته اين قابليت بيشتر براي کاربران حرفه‌اي است که به عبارات باقاعده مسلط هستند اما مي‌توان به‌سادگي آن‌ها را فراگرفت.

محيط گرپ به‌هرحال در ترمينال است و متني. بنابراين بعد از مدتي که زياد با آن کار کرديد، قطعا چشمانتان خسته مي‌شوند. مي‌توان خروجي گرپ را به‌رنگ‌هاي مختلف درآورد تا کمي چشم‌نواز شوند. براي اين کار از گزينه color --استفاده کنيد.

فدورا برخلاف اوبونتو و اوپن‌سوسه، دو نگارش محبوب ديگر لينوکسي، تمرکز ديگري دارد. اين پروژه با تمرکز روي آزادي نرم‌افزار، در وهله اول تلاش مي‌کند ويژگي‌هاي جديد را به سيستم بيفزايد. شايد فدورا تر و تميزترين توزيع لينوکسي نباشد که ديده‌ايد اما بي‌شك يکي از پرهيجان‌ترين توزيع‌ها است. اگر در فدورا 13باشيد، اين هفت دليل مي‌تواند شما را براي اين که به فدوراي13برويد، ترغيب کند:

کاربران فدورا عموما نمي‌خواهند پشت‌سر باقي بمانند. يکي از عناوين بنيادي پروژه فدورا، "نخستين" است و اين يعني انتقال‌ آخرين فناوري نرم‌افزاري در اختيار کاربران. فدورا 13نيز از اين موضوع مستثنا نيست. آخرين نگارش فدورا با KDE نگارش4/4 و گنوم 2/30 عرضه مي‌شود. فايرفاکس3/6/3و اوپن‌آفيس2/3 و هسته لينوکس2/6/33 و صدها بسته ديگر با آخرين نگارش‌هايشان همراه است. هر کدام از اين به‌روزرساني‌ها شامل ويژگي‌هايي است که هيچ‌کس نمي‌خواهد آن‌را از دست بدهد.

يکي از مهم‌ترين بهبودهايي که در فدورا13وجود دارد، بهبود مدير شبکه آن است. نگارش 0/8/1 مدير شبکه هنوز بيرون نيامده، اما پشتيباني آن از شبکه‌هاي موبايل، IPV6 و بسياري ويژگي‌هاي ديگر در اين سيستم‌عامل وجود دارد.

يکي از ويژگي‌هاي مهم اين بسته جديد، براي کاربران بسيار جذاب خواهد بود. مديرشبکه لينوکسي فدورا بالاخره صاحب يک رابط کاربري خط فرماني شد. خط فرمان هنوز کامل نشده است اما بي‌شك به‌زودي با قابليت‌هاي جديدي به‌روزرساني مي‌شود.

کاربران لينوکس داراي کارت‌هاي ويدئويي انويديا مجبور بودند يا درايورهاي تجاري انويديا را تهيه کنند يا با کمترين امکانات کارت گرافيک‌شان و درايورهاي منبع‌باز سروکله بزنند. البته اگر مشکل فلسفي با نرم‌افزارهاي غيرآزاد نداريد، راه‌هاي عملي زيادي براي انتخاب يک درايور منبع‌باز وجود دارد. درايورهاي تجاري انويديا با‌ عرضه جديد هسته جديد لينوکس کمي از دور خارج شده‌اند افزون بر آن، اينکه مشکل مجوز نيز دارند.

درايورهاي نوو (Nouveau) مدتي است که براي جايگزيني درايورهاي انويديا آغاز به‌کار کـــرده است و در نظر دارد تمام قابليت‌هاي درايورهاي انويديا را پياده‌سازي کند. بعد از تلاش بسيار، نوو از فناوري سه‌بعدي نيز پشتيباني مي‌کند. البته اين پشتيباني هنوز به‌صورت آزمايشي است، اما کاربران مي‌توانند بسته mesa-dri-drivers-experimental را براي فدورا 13دريافت کنند و‌ آن‌را بيازمايند. گفته مي‌شود اين درايور براي کارت گرافيک 9400GT بسيار خوب کار مي‌کند و براي بازي Quake3 بسيار مناسب است.

از آنجا که اين درايور هنوز در مراحل اوليه به‌سر مي‌برد، با سيستم‌هاي چندنمايشگره کمي مشکل دارد.

در سال 2010جامعه هنوز با کاغذبازي اداره مي‌شود و فدورا13براي حل اين مشکل راه‌حلي ارائه نکرده است، اما دست‌کم مي‌توان به‌کمک اين توزيع، چاپگر را به‌سادگي روي سيستم نصب کرد.

وقتي يک چاپگر USB را به فدورا13وصل مي‌کنيد، اين سيستم‌عامل به‌صورت خودکار به‌دنبال درايور آن در مخزن نرم‌افزاري خود مي‌گردد و آن‌را نصب مي‌کند.

فدورا بسته‌اي است که در مورد تحصيلات هم پيشرفت‌هاي خوبي داشته است. يکي از ويژگي‌هاي فدورا13پياده‌سازي جامعه تحصيلي Sugar است. شوگر محيطي است که براي لپ‌تاپ‌هاي OLPC (يک لپ‌تاپ براي هر کودک) به‌کار مي‌رود. اين محيط شامل رابط کاربري مناسب کودکان مي‌شود و بستر مناسبي براي آموزش و يادگيري در محيط مجازي است.

فدورا13با شوگر نگارش 0/88 عرضه مي‌شود. اگر مي‌خواهيد از لينوکس در امر آموزش استفاده کنيد، بهتر است به شوگر يک شانس بدهيد.

يکي ديگر از قابليت‌هاي فدورا 13که آن هم آزمايشي است، پشتيباني از بازگشت به‌ گذشته با سيستم فايل باتراف‌اس است. اين سيستم فايل كه از نگارش2/6/29 هسته لينوکس پشتيباني شده است، ابتدا توسط اوراکل ايجاد شد. يکي از ويژگي‌هاي خاص باتر‌اف‌اس پشتيباني از تصوير است که مي‌توان براي بازيابي سيستم از آن استفاده کرد. فرض کنيد که باتر‌اف‌اس را فعال کرده‌ايد و بسته‌اي را نصب مي‌کنيد که سيستم شما را از حالت پايا خارج کرده و خراب مي‌کند. مي‌توانيد سيستم را به تصوير قبلي برگردانيد و بازيابي سيستم را از آنجا آغاز کنيد. ديگر فايل‌هايي که در سيستم فايل تغيير يافته‌اند نيز به حالت قبلي خود برمي‌گردند. اما از آنجا که تصويرها حذف نمي‌شوند، اگر فايل جديدي در آن بازه ايجاد کرده باشيد، حذف نمي‌شود.

فدورا13 دو ويژگي بسيار جالب براي علاقه‌مندان به پايتون دارد. نصب موازي پايتون3 در اين سيستم پشتيباني مي‌شود و برنامه‌نويسان پايتون2 مي‌توانند نگارش جديد را در کنار نگارش قديمي داشته باشند و از هر دو به‌صورت موازي استفاده کنند. فدورا13 همچنين براي gdb يک افزونه ايجاد کرده است که مي‌توان به‌‌کمک آن کتابخانه‌ها و اسکريپت‌هاي پايتون را باگ‌گيري کرد.

اگر آدم ماجراجويي هستيد، مي‌توانيد زودتر از عرضه نگارش نهايي فدورا 13 آن‌را دريافت و نصب کنيد. فدورا در وضعيت آماده عرضه قرار دارد و به ‌جز يکي‌دو ايراد کوچک مشکل ديگري را مشاهده نخواهيد کرد. براي اطلاعات بيشتر به‌وب‌سايت فدورا مراجعه کنيد:‌

فقط به ‌ياد داشته باشيد که فدورا13 براي کاربران مسلط و توسعه‌دهندگان است و براي همه توصيه نمي‌شود، اما توزيع بسيار مناسبي براي دريافت آخرين فناوري‌هاي نرم‌افزاري است.

محمدرضا قرباني

چه چيزي باعث مي‌شود در نت‌بوک‌ها بتوان بهترين توزيع را انتخاب کرد؟ نصب آسان، ظاهر مناسب صفحه‌هاي کوچک نت‌بوک و همچنين پشتيباني مناسب از سخت‌افزار از مهم‌ترين عوامل انتخاب به‌شمار مي‌رود. همه توزيع‌هاي لينوکسي از چنين ويژگي‌هايي برخوردار نيستند. اما برخي از توزيع‌ها بهتر از بقيه در پشتيباني از سخت‌افزار هستند. همچنين رايگان بودن لينوکس هم در انتخاب آن مهم است.

برخي از توزيع‌ها در اين فهرست نيامده‌اند؛ به اين دليل که هنوز براي انتشار عمومي آماده نيستند. به‌عنوان مثال، پروژه‌هاي مبتني بر مابلين، همچون گابلين که يکي از شاخه‌هاي OpenSuse است، هنوز براي استفاده عموم مناسب نيست. اما وقتي به نگارش‌هاي پايداري برسد، بي‌گمان در اين فهرست جاي محکمي براي خود دست و پا خواهد کرد. در اين فهرست همچنين هيچ سيستم عامل آندرويدي وجود ندارد؛ چون هنوز سيستم‌عامل منبع‌باز گوگل براي استفاده در نت‌بوک آماده نشده است.

هم‌اكنون شايد بهترين انتخاب براي نت‌بوک‌ها، اوبونتوي نت‌بوک باشد. نصب آن ساده و کاربري آن نيز به‌اندازه نصبش ساده است. رابط کاربري آن نيز براي صفحه‌هاي نمايش کوچک تغيير کرده است. همچنين پشتيباني سخت‌افزاري اوبونتو مناسب است و روي بيشتر نت‌بوک‌ها بدون هيچ مشکلي کار مي‌کند. به‌ويژه در نت‌بوک‌هاي مشهور EeePC ايسوز که يکي از شرکاي اوبونتو در طراحي اين توزيع مخصوص بوده‌ است، بسيار خوب کار مي‌کند.

يک گيگابايت رم براي اوبونتوي نت‌بوک بسيار مناسب است و از مزاياي اوبونتو بودن آن، از جمله Ubuntu One يا نرم‌افزارها و جامعه گسترده اوبونتو مي‌توان بهره جست. کاربران اوبونتو در انتخاب اين توزيع به‌خود ترديد راه نمي‌دهند.

طرفداران KDE مي‌توانند به‌سراغ توزيع ديگري به‌نام Kubuntu Netbook Edition بروند که همزمان با‌عرضه اوبونتو 04/10 عرضه شد. اين توزيع هم‌اکنون از پوسته KDE Plasma Netbook پشتيباني مي‌کند که به‌ويژه براي کاربري نت‌بوک طراحي شده است.

اگر کوبونتو را در سيستم خانگي خود نيز به‌كار مي‌بريد، بنابراين استفاده از آن روي نت‌بوک نيز گزينه مناسبي است، چرا که پوسته پلاسماي کي‌دي‌ئي بسيار مفرح است. همچنين کوبونتو براي پردازنده‌هاي ARM نيز يک نگارش منتشر کرده است و اگر نت‌بوکي از نوع ARM داريد، اين توزيع يکي از معدود توزيع‌هايي است که مي‌توانيد روي نت‌بوک خود نصب کنيد.

توجه داشته باشيد که پروژه فدورا نيز از رابط پلاسما در فدوراي?? استفاده خواهد کرد، البته فدوراي ?? هنوز عرضه نشده است. اوپن‌سوسه نيز در نگارش 3/11 خود نيز از پلاسما استفاده خواهد کرد. اگر طرفداران يکي از اين دو توزيع هستيد، تا رسيدن به هدف زمان زيادي را منتظر نخواهيد ماند.

نت‌بوک‌هاي AcerOne از نوع ??اينچي مشکل کوچکي دارند، پردازنده اينتل آن‌ها تراشه‌اي دارد که جزو معدود تراشه‌هاي پشتيباني نشده در لينوکس است. جولي‌کلاد تنها توزيعي است که روي چنين ماشين‌هايي کار مي‌کند. البته دليل انتخاب شما نبايد اين باشد. جولي‌کلاد همان‌طور که از نامش پيداست، توزيعي است که رابط مناسبي براي استفاده از برنامه‌هاي مبتني بر سرويس‌هاي مبتني بر محاسبات ابري فراهم مي‌کند. جولي‌کلاد مي‌تواند به‌طور مستقيم به‌سرويس‌هاي شبکه اجتماعي چون تويتر متصل شود.

همچنين اين توزيع، صلح‌جو است و مي‌تواند کنار ويندوز نت‌بوک شما قرار بگيرد. شايد شما جزو‌ آن دسته از کاربران سرسخت لينوکس باشيد که در اولين فرصت از شر ويندوز خلاص مي‌شوند، اما بسياري ترجيح مي‌دهند همواره نقطه بازگشت داشته باشند. بنابراين جولي‌کلاد گزينه مناسبي است.

خودتان را براي يک توزيع کاملا متفاوت آماده کنيد... اگر مي‌خواهيد نت‌بوک خود را تنها براي استفاده از سرويس‌هاي مبتني بر محاسبات ابري آماده کنيد، چرا به‌سراغ gOS نمي‌رويد. اين توزيع کوچک که بر مبناي گجت‌ها و نرم‌افزارهاي تحت وب گوگل ساخته شده است و نرم‌افزار گوگل دسکتاپ به‌عنوان جستجوگر پيش‌فرض سيستم نصب شده است، گزينه بسيار خوبي براي کساني است که با سرويس‌هاي گوگل خيلي سر و کار دارند. نرم‌افزارهاي ميزکاري داريد، اما وقتي gOS را بشناسيد، به‌آن عادت خواهيد کرد و علاوه بر اين که نرم‌افزارهاي ميزکار خود را به آن منتقل خواهيد کرد، از گجت‌ها و سرويس‌هاي آن نيز نهايت استفاده را خواهيد برد. طرفداران مک به‌خصوص از حضور Dock در پايين صفحه بسيار خشنود خواهند شد. تا وقتي که سيستم عامل کروم عرضه شود، gOS راه‌حل بهتري است.

لينوکس پاپي در اصل براي نت‌بوک‌ها ساخته نشده است. اما استفاده از آن براي حداقل يک‌بار توصيه مي‌شود. به‌خصوص در صورتي که نياز به يک سيستم عامل فوق‌العاده سبک داشته باشيد، پاپي لينوکس گزينه بسيار مناسبي است.

يکي از دلايل اصلي استفاده از پاپي لينوکس در نت‌بوک‌ها، توانايي نصب آن از طريق USB است. اين توزيع بسيار کم‌حجم نيز هست و کمتر از ???مگابايت فضا نياز دارد. اين يعني کل سيستم عامل را مي‌شود داخل رم اجرا کرد و حتي در سيستم‌هاي بدون منابعي چون نت‌بوک‌هاي ارزان‌قيمت نيز، بازدهي اين توزيع بالا است. هر چند که حافظه رم ?گيگابايتي براي سيستم‌هاي عاملي چون اوبونتو مناسب نيست، براي پاپي لينوکس از زياد هم بيشتر است.

پاپي توزيع قديمي است. بسياري از نرم‌افزارهاي سنگين از جمله اوپن‌آفيس، کامپيز يا نرم‌افزارهاي سنگين در آن وجود ندارند. اما گزينه‌هاي ديگري از جمله Gnumeric و AbiWord در آن وجود دارد. اين توزيع براي همه توصيه نمي‌شود. اما کساني که به‌دنبال بازدهي هستند، مي‌توانند از اين لينوکس سبک استفاده کنند.

اگر تاکنون نت‌بوک‌ تهيه نکرده‌ايد، احتمالا پيش خود مي‌انديشيد که پيش از خريد يک نت بوک سخت‌افزار آن را مورد بررسي قرار دهيد. اگر براي‌تان مقدور بود، نت‌بوکي تهيه کنيد که به‌صورت پيش‌فرض لينوکس روي آن نصب است. مثلا EduBook يا Dell Miniها با لينوکس عرضه مي‌شوند.

همچنين با کمي تحقيق در مورد سخت‌افزارهاي يک نت‌بوک، از اين مساله اطمينان حاصل کنيد که روي توزيع محبوب شما به‌خوبي اجرا مي‌شوند. بسياري از نت‌بوک‌ها با تراشه‌هاي اينتل عرضه مي‌شوند و در کار با لينوکس، ارتباط بي‌سيم و کارت صدا مشکلي ايجاد نمي‌کنند. هرچند برخي از آن‌ها تنها با قطعاتي عرضه مي‌شوند که درايورهاي تجاري دارد و امکان نصب آن در لينوکس وجود ندارد. بنابراين کافي است قبل از خريد يک نت‌بوک، ابتدا قطعه‌هاي آن را بررسي کنيد.

لينوکس در نت‌بوک‌ها بسيار با قدرت عمل مي‌کند، با‌عرضه سال آتي MeeGo سيستم عامل مشترک نوکيا و اينتل، بازي در صنعت نت‌بوک‌ها بسيار جالب‌تر خواهد شد.

محمدرضا قرباني

جستجوهاي زيادي براي به‌دست آوردن يک دانلودر رويايي همانند Internet Download Manager در ويندوز انجام شده و نتايج مختلفي نيز بدست آمده است.

عده‌اي نصب IDM را با کمک Wine بهترين راه‌حل مي‌دانند و عده‌اي ديگر، سعي مي‌کنند از ترکيب چند ابزار و نرم‌افزار خود لينوکس، کار را راه بيندازند. يکي از ويژگي‌هاي لينوکس نيز منعطف بودن آن است. در ادامه سعي مي‌کنيم انواع و اقسام روش‌هاي دانلود در لينوکس را بررسي کنيم و نقاط قوت و ضعف آن را نيز بيان کنيم.

براي مديريت يک سرور، ميزکار شخصي يا يک سيستم از طريق شبکه، کافي است از ssh براي اتصال به آن شبکه استفاده کنيد. با داشتن دسترسي به سيستم خط‌فرمان اين سيستم‌ها، مي‌توان نرم‌افزار يا ديگر فايل‌هاي لازم را به‌سادگي دانلود کرد.

از اين رو بهتر است قابليت‌هاي يک دانلودر فوق‌العاده تحت خط فرمان را با همديگر بررسي کنيم و قابليت‌هاي آن را بهتر بشناسيم. زيرا زماني که تنها ابزار ما خط‌فرمان است، قدرت اين نرم‌افزار بيشتر به‌چشم مي‌آيد.

براي دريافت يک فايل کافي است آدرس آن را به دستور wget بدهيم. مانند مثال زير:

$ wget http://www.jamejamonline.ir/click/download.tgz

مشکل اين دستور اين است که تنها يک فايل دانلودي را در آن واحد دريافت مي‌کند و براي دريافت يک فايل ديگر بايد Session جديدي ايجاد کرد که در مورد سرورهاي دور (Remote) اين مساله زمانبر است. از اين‌رو مي‌توان از طريق زير چندين فايل را همزمان دانلود کرد:‌

$ wget http://www.jamejamonline.ir/click/download1.tgz http://www.jamejamonline.ir/click/download2.tgz

تنها يک فاصله کافي است که صف را براي wget ايجاد کنيم.

همچنين مي‌توان با ايجاد يک متغير که تمام آدرس‌ها را به آن داده‌ايم و ايجاد يک حلقه براي دستور wget، تمام اين کارها را انجام دهيم. به مثال زير دقت کنيد:‌

$ URLS=”http://www.jamejamonline.ir/click/download.tar.gz ftp://ftp.jamejamonline.ir/click/archive.tar.gz

حالا اين متغير را در يک حلقه به صورت زير اجرا خواهيم کرد:‌

همچنين مي‌توان به‌جاي اين همه دردسر، تمام آدرس‌ها را داخل يک فايل .txt قرار داد و اين فايل را به wget داد تا فايل‌ها را به‌نوبت دانلود کند. فرض کنيد يک فايل به‌نام download.txt در فولدر /home/click قرار داده‌ايم. حالا کافي است wget را با پارامتر زير صدا بزنيم:‌

$ wget -i /home/click/download.txt

همچنين مي‌توانيد از گزينه -c براي wget استفاده کنيد. اين گزينه بسيار مفيد است زيرا مي‌تواند فايل‌هايي که قبلا به‌صورت ناقص دريافت شده‌اند را دوباره بگيرد. طريق استفاده از گزينه -c به‌صورت زير است:

$ wget -c http://www.jamejamonline.ir/click

/download.tar.gz

$ wget -c -i /home/click/download.txt

فقط به‌خاطر داشته باشيد که همه وب‌سايت‌ها از قابليت‌ Resume پشتيباني نمي‌کنند و ممکن است مجبور شويد يک فايل را دوباره از نو بگيريد.

مي‌توان wget را وادار کرد عمليات دانلود را در پس‌زمينه (Background) انجام دهد و فايل log را نشان دهد. براي مثال دستور زير را بررسي کنيد:

$ wget -cb -o /home/click/downloads/1.log -i /click/download/1.txt

وقتي فايل‌هاي بزرگ را دانلود مي‌کنيد، معمولا چندين ساعت طول مي‌کشد و در اين مواقع آدم دوست دارد کارهاي ديگرش را انجام دهد و يا از اينترنت استفاده کند. بنابراين محدودکردن سرعت دانلود امر عاقلانه‌اي است که مي‌توان به‌سادگي آن را انجام داد:‌

$ wget -c -o /tmp/susedvd.log --limit-rate=20k

ftp://ftp.novell.com/pub/suse/dvd1.iso

اگر سرعت هيولايي داريد، از m براي محدود کردن به فرمت مگابايت استفاده کنيد‌: (--limit-rate=1m). دستور بالا سرعت دريافت را تا ??کيلوبايت برثانيه محدود نگه مي‌دارد. همچنين مي‌توان براي جلوگيري از حملات DOS و پر شدن ديسک، دريافت را به حد خاصي محدود کرد. به‌عنوان مثال دستور زير وقتي از ???مگابايت بيشتر دانلود کند، خودبه‌خود کنسل مي‌شود.

$ wget -cb -o /tmp/download.log -i /tmp/download.txt –quota=100mF)

همچنين براي وب‌سايت‌هايي که به شناسه کاربري و رمز عبور نياز دارند، مي‌توان از طريق خط فرمان به دانلود پرداخت. کافي است اطلاعات ورود را به‌عنوان گزينه به دستور بدهيم. به‌عنوان مثال:

$ wget –http-user=foo –http-password=bar

گاهي اوقات هست که آدم يک وب‌سايت کامل و تر و تميز از يک مجموعه مناسب پيدا مي‌کند. وب‌سايت ويدئو، پي‌دي‌اف و يا موسيقي و دوست دارد تمام اين فايل‌ها را به‌صورت خودکار از سرور دريافت کند.

Wget مي‌تواند با دريافت داده‌هاي جستجو مثل * و ? و []، انواع فايل‌هاي سرور را بيابد. کافي است با دستوري مشابه دستور زير با سايت مقصد کار کنيد:‌

$ wget ftp://somedom.com/pub/downloads/*.pdf

$ wget -g on ftp://somedom.com/pub/downloads/*.pdf

aget نيز همانند wget داده‌ها را از آدرس دريافت مي‌کند، اما با ايجاد segment و بخش‌هاي مختلف از يک فايل، اين عمل را تسريع مي‌بخشد. گاهي اوقات مي‌تواند تا چند برابر wget سرعت عمل داشته باشد و تقريبا شبيه به يک Download Manager کامل عمل مي‌کند. استفاده از آن نيز ساده است:

$ aget -n=5 http://download.soft.com/soft1.tar.gz

دستور بالا، فايل soft1.tar.gz را دريافت مي‌کند و براي اتصال آن ?تکه مجزا در نظر مي‌گيرد. براي اطلاعات بيشتر در مورد wget و aget لطفا به صفحه راهنماي هر دستور مراجعه کنيد.

Wget وقتي بسيار کاربرد پيدا مي‌کند که بخواهيد در يک سيستم غير از سيستم خودتان به دانلود بپردازيد يا روي سرور فايلي را دريافت کنيد. اما براي همه راحت نيست که روي لينوکس خانگي خودشان، يک صفحه ترمينال باز داشته باشند و به دانلود بپردازند.

اين روزها دانلودرهاي زيادي براي ظاهر گرافيکي وجود دارند که از ميان آن‌ها مي‌توان به دانلودرهاي زير اشاره کرد:

يکي از پروژه‌هاي ناتمام لينوکسي، که البته به‌دليل نبود برنامه‌هاي مناسب، هنوز براي دريافت و استفاده در مخازن مختلف سيستم‌هاي عامل وجود دارد. اين نرم‌افزار از پروتکل‌هاي FTP و HTTP پشتيباني مي‌کند. البته اين نرم‌افزار در عصر مودم نوشته شده است و مطابق با آن، قابليت‌هاي يک دانلود امروزي را ندارد. متأسفانه کد آن ديگر توسعه داده نمي‌شود و باگ‌هاي آن رفع نمي‌شود. اگر تمايل به استفاده از اين نرم‌افزار داريد، در صورت مشاهده باگ بايد خودتان آستين را بالا زده و کد آن را ويرايش کنيد. براي دانلود آن به سايت زير برويد:‌

دانلودر ميزکار KDE که چندين و چندسال است به‌صورت پيش‌فرض در اين محيط قرار دارد. متأسفانه استفاده از آن در ميزکارهاي گنوم نياز به تعداد زيادي پکيج KDE دارد که توصيه نمي‌شود.

اين دانلودر مي‌تواند علاوه بر HTTP و FTP از BitTorrent نيز به دريافت داده بپردازد. اين دانلودر به وضعيت ثابتي رسيده است و باگ چنداني ندارد و براي شروع دانلودر مناسبي است.در صورتي که اين دانلودر در توزيع شما وجود ندارد، از مسير زير آن را نصب کنيد:‌

اين نرم‌افزار يک رابط کاربري براي خط فرمان wget است. همانطور که ذکر کرديم، استفاده ساده از نرم‌افزار wget نيازمند به‌خاطر سپردن گزينه‌هاي بسياري است. در حالي که gwget که در محيط گنوم کار مي‌کند، تمامي اين موارد را در پشت پرده انجام مي‌دهد و يک رابط گرافيکي ساده نشان مي‌دهد. دريافت gwget در مخازن توزيع‌ها به‌سادگي انجام مي‌شود. براي مشاهده اطلاعات بيشتر به لينک زير برويد:‌

اين نرم‌افزار نيز از سال ???? تاکنون به‌روز نشده است، اما قابليت‌هاي جالبي از جمله قابليت لاگين کردن در وب‌سايت‌هاي آپلود فايل (رپيدشير و …) را دارا است و همچنين سرعت مناسبي دارد. تنها مشکلي که اين نرم‌افزار دارد اين است که ممکن است در برخي از سيستم‌ها کار نکند و هر ?دقيقه يک‌بار کرش کند. امتحان آن مجاني است و احتمالا با مشکلي روبه‌رو نشويد. دانلود اين نرم‌افزار از مسير زير خواهد بود:

البته نرم‌افزارهاي رايگان هنوز هم راهي براي کسب درآمد هستند. چيزي که ريچارد استالمن بارها و بارها آن‌را تکرار کرده است. تعداد کساني که اهميت نرم‌افزارهاي آزاد را رد مي‌کنند (ايدئولوژي و متدولوژي)، زياد نيست. اما اثر اين مدل کسب‌وکار در آينده هنوز قابل توجه نيست. هر چند که ديدگاه کسب و کار با نرم‌افزار آزاد، همانند ايدئولوژي و متدولوژي آن، انقلابي است. مدل کسب و کاري که در نرم‌افزارهاي آزاد وجود دارد، حول يک سوال مي‌چرخد؛ ‌چطور ممکن است که از نرم‌افزاري که به‌صورت کاملا رايگان وجود دارد، درآمدزايي کرد؟

ريچارد استالمن نخستين کسي بود که درآمدزايي با نرم‌افزارهاي رايگان را آزمود. او Emacs (ويرايشگر) را روي نوارهاي کاست با قيمت 150دلار به‌فروش رساند و از همين طريق در ابتداي پروژه GNU توانست مستقل بماند و به شرکت خاصي متکي نباشد. او در سال 1999 در مورد اين موضوع گفت:‌ «من از کار خودم در MIT استعفا دادم تا پروژه گنو را شروع کنم. دليل اين کار هم اين بود که اين پروژه به MIT نرسد و بتوانم اين پروژه را به ‌رايگان توسعه دهم. به‌همين دليل نمي‌خواستم به‌خاطر اين موضوع از نظارت و اجازه MIT بهره‌مند شوم.»

با وجود قيمت بالا و اين‌که هر کسي مي‌توانست به‌طور رايگان از Emacs کپي تهيه کند، تمام نوارهاي استالمن به‌فروش رفت: «در ماه حدود 8 تا 10 سفارش مي‌گرفتم و همين براي گذران زندگي کافي بود.»

هر چند يکي از دلايل اين‌که استالمن مي‌توانست GNU Emacs را به‌ فروش برساند، سرعت بسيار پايين اينترنت در اواسط دهه 80 ميلادي بود، اما دليل ديگر مي‌توانست اين باشد که مردم کد آن‌را از منبعش دريافت مي‌کردند: يعني نگارش آن، نگارش اصلي بود. داشتن انتخاب براي دريافت يک چيز رايگان، اما بدون هيچ تضميني، يا پرداخت براي دريافت از منبع رسمي، که بسياري هنوز از روش دوم استفاده مي‌کنند. همين مساله در واقع عاملي بود براي گسترش نخستين نگارش‌هاي توزيع‌هاي گنو/لينوکس در دهه 90ميلادي. سيستم‌هاي لينوکسي اوليه که توسط لينوس توليد مي‌شد در دو ديسک فلاپي به‌نام‌هاي boot و root قرار مي‌گرفت.

لينوس کپي اين ديسک‌ها را در سروري در دانشگاه هلسينکي قرار داده بود و از آنجايي که اين نرم‌افزارها توزيع رايگاني داشتند، چندين mirror از آن‌ها در سرورهاي مختلف قرار داده شد. يکي از اپراتورهاي مرکز پردازشي منچستر که او هم يک Mirror از توزيع لينوس را در سرور خود قرار داده بود، تصميم به اصلاح کد گرفت تا توزيع خودش را درست کند. دليل اين کار هم مشخص بود و در فايل Readme توزيع جديد توضيح داده شده بود: نگارش‌هاي MCC با اين هدف توليد شده‌اند که کساني که در UNIX پيشرفته نيستند نيز بتوانند لينوکس را در کامپيوتر شخصي خود نصب کنند.

همين اقدام نقطه شروع توزيع‌هاي مختلفي بود که پولي بودند و اغلب براي نصب ساده‌تر گنو/لينوکس خود را تبليغ مي‌کردند. اين درست است که کد آن رايگان است، اما براي بسياري مهم است که کد را از منبعي تهيه کنند که به‌آن مطمئن هستند.

حرکت از فلاپي به‌سوي سي‌دي را يک شرکت به‌نام Yggdrasil، آغاز کرد و عنصر جديدي را به‌بازي وارد کرد. چون سي‌دي‌ها مي‌توانستند اطلاعات بيشتري را در خود ذخيره کنند، انتخاب اين‌که چه نرم‌افزارهايي در يک توزيع وجود داشته باشد، تبديل به امر جدي و مهمي شد و دليل فروش محصولات Yggdrasil به‌اين دليل بود که مردم به خبرگي اين شرکت در انتخاب برنامه‌ها ايمان داشتند. با شکل گرفتن ردهت، که شايد معروف‌ترين توزيع لينوکس باشد، ويژگي ديگري به چرخه نرم‌افزارهاي آزاد اضافه شد که مردم براي دريافت آن، علاقه‌مند به پرداخت بودند: سادگي در پيکربندي و مديريت بسته‌ها.

مارک اوينگ، صاحب اين شرکت يک دهه پيش گفته است:‌ «واضح بود که لينوکس در بخش نصب، پيکربندي و مديريت بسته‌ها به کمک زيادي نياز داشت. تا قبل از ردهت، هيچ توزيع لينوکسي نبود که بتواند نگارش قبلي خود را ارتقا دهد و بايد دوباره همه چيز نصب مي‌شد. اين مساله مشکل بزرگي بود و امکان ارتقاي مداوم سيستم را غيرممکن مي‌کرد. يا بايد سراغ کد منبع مي‌رفتيد و از اول کد لينوکس را کامپايل مي‌کرديد، يا اين‌که سيستم را از نو نصب مي‌کرديد.»

ردهت علاوه بر اين مساله، با فروش پشتيباني، که امروزه به معمول‌ترين راه نرم‌افزارهاي آزاد تبديل شده، کسب درآمد مي‌کرد. نسل امروزه شرکت‌هاي منبع‌باز با فروش پشتيباني به‌کسب درآمد مي‌پردازند. البته اين مساله با يک چيز ديگر ادغام مي‌شود و آن، افزونه‌هاي منبع‌بسته‌اي است که ارائه مي‌دهند.

رشد اين بخش از فناوري کامپيوتر به‌دلايل زيادي مهم است. به‌هکرها پول پرداخت مي‌شود تا روي نرم‌افزارهاي آزاد کار کنند و در واقع خون جديدي به اين بخش از سيستم وارد مي‌شود و از طرف ديگر گزينه‌هاي مختلف پشتيباني باعث شده شرکت‌ها و کاربران به اين باور برسند که استفاده از نرم‌افزارهاي رايگان پرخطر و دشوار است. همانند شرکت‌هايي چون ردهت که هم از نظر اندازه و هم کسب درآمد با رشد زيادي روبه‌رو بودند، اعتماد به نرم‌افزارهاي آزاد نيز در سازمان‌هاي بزرگ، مقبوليت يافته است. درآمدهايي که از طريق قراردادبستن با شرکت‌هاي کوچک‌تر نصيب شرکت‌هاي نرم‌افزاري منبع‌باز مي‌شود، باعث شده سازمان‌هاي بزرگ‌تر نيز به اين سيستم‌ها اعتماد کنند.

يک دليل مهم، اما نامحسوس ديگر براي موفقيت مدل‌هاي تجاري وجود دارد: موفقيت اين مدل کسب و کار در مناطق مختلف باعث شده است اين مدل روي صنايع ديگر نيز تاثير بگذارد.

براي مثال، موسيقي ديجيتال نيز همانند نرم‌افزارهاي رايگان هزينه نزديک به صفر دارد و اقتصاد به ‌ما مي‌آموزد که قيمت چنين چيزهايي نزديک به صفر است. چه‌کساني از اين موضوع ضرر مي‌کنند و هزينه‌هاي سنگيني بابت قانع‌کردن توليدکنندگان کامپيوتر (از جمله نت‌بوک‌ها) براي نصب نکردن گنو/لينوکس مي‌پردازند؟

شرکت‌هايي از جمله مايکروسافت. در دنياي موسيقي البته اين مساله کمي متفاوت است. قيمت‌ها مدام در حال کاهش هستند و رشد فروش آنلاين و همچنين سرويس‌هاي اشتراک فايل در اين ميان نقش زيادي را بازي مي‌کنند. شايد مسوولان صنايع موسيقي امروزه به سوالي رسيده باشند که استالمن و هم نسل‌هاي خود با آن روبه‌رو شده‌ بودند: چطور مي‌شود از چيزي که رايگان است، يا تقريبا به‌طور رايگان به‌دست مي‌آيد، درآمد کسب کرد.

محمدرضا قرباني

ifconfig که سرنام (interface configurator) است، عملکردهاي پايه‌اي اما مهم شبکه را تنظيم مي‌کند. خاموش و روشن کردن دستگاه‌هاي شبکه و تنظيم آدرس IP براي آنها و کنترل کردن netmask از وظايف اين ابزار است. براي مشاهده تنظيمات فعلي، کارت‌هاي مختلف شبکه و... از دستور ifconfig استفاده مي‌شود.

براي خاموش و روشن کردن کارت‌ها، بايد از (up و down) استفاده کرد. يعني دستور به‌اين شکل در مي‌آيد:

ifconfig «network name» «up|down»

مشخص کردن آدرس آي‌پي به يک کارت:‌

ifconfig «network name» «ip address»

مشخص کردن آدرس ثانويه به يک کارت:‌

ifconfig «network name:instance number» «ip address»

ethtool -i «interface name»

يک فعاليت خاص را در شبکه به‌راه بيندازيد. مثلا وقتي چند کارت شبکه داريد، مي‌توانيد با روشن کردن چراغ آن، مطمئن شويد که کدام کارت شبکه را تنظيم مي‌کنيد:

ethtool -p «interface name»

نمايش آمار شبکه:

ethtool –S

نمايش سرعت کارت شبکه به‌واحد مگابيت برثانيه:‌

ethtool speed «10|100|1000» 

iwconfig

براي تنظيم ESSID، يا نام شبکه، دستور زير را اجرا كنيد:

iwconfig «interface name» essid «network name»

تنظيم کانال راديويي شبکه بي‌سيم:

iwconfig «interface name» «channel»

تنظيم کليد رمزبندي WEP:‌

iwconfig eth0 key «key in HEX format»

تنظيم آدرس‌هاي مک کامپيوترهاي خاص براي اتصال به کارت شبکه شما:

iwconfig «interface name» ap «mac address»

تنظيم ميزان قدرت راديويي (در صورتي که کارت از آن پشتيباني کند):‌

iwconfig «interface name» txpower «power level»

ping «ip or host name»

همچنين مي‌توان با اين دستور، گزينه‌هاي مختلفي را انتخاب کرد تا عمليات بهينه‌تري انجام داد:‌

c-، تعداد بسته‌هاي ارسالي

i-، فاصله زماني ميان ارسال هر بسته

s-، اندازه بسته پينگ.

w-، ميزان صبر به ثانيه پيش از شروع عمليات پينگ.

محمدرضا قرباني